ضمانتنامه بانکی و نکات مالیاتی
در ادامه می خوانید ...
ضمانتنامه بانکی؛ انواع، ثبت‌های حسابداری و نکات مالیاتی
ضمانتنامه بانکی چیست؟
ضمانتنامه بانکی، تعهدی غیرقابل‌برگشت است که بانک به درخواست مشتری (ضمانت‌خواه) و به نفع شخص حقیقی یا حقوقی دیگری (ذی‌نفع) صادر میکند. به موجب این سند، بانک متعهد می‌شود در صورت عدم انجام تعهدات موضوع پیمان یا توافق‌نامه توسط ضمانت‌خواه، حداکثر تا سقف مبلغ مندرج در ضمانتنامه، وجه مطالبه‌شده را بر اساس شرایط ضمانتنامه بی‌قید و شرط به ذی‌نفع پرداخت نماید.
ارکان اصلی ضمانتنامه بانکی
شخص حقیقی یا حقوقی که درخواست صدور ضمانتنامه را برای تضمین ایفای تعهدات به بانک ارائه می‌دهد.
بانک یا مؤسسه اعتباری مجازی که تعهد پرداخت وجه در صورت عدول از تعهدات را بر عهده می‌گیرد.
شخص، نهاد یا سازمانی که ضمانتنامه به نفع وی صادر شده و حق مطالبه وجه آن را در مهلت قانونی دارد.
انواع ضمانت‌نامه‌های بانکی متداول در قراردادها
۱. ضمانتنامه شرکت در مناقصه یا مزایده (Bid Bond)
به منظور تضمین پایبندی شرکت‌کننده به پیشنهاد قیمت و شرایط ارائه‌شده صادر می‌شود. در صورتی که برنده مناقصه یا مزایده از انعقاد قرارداد استنکاف ورزد، ذی‌نفع مجاز به ضبط وجه ضمانتنامه خواهد بود.
۲. ضمانتنامه حسن انجام تعهدات (Performance Bond)
یکی از متداول‌ترین تضامین در قراردادهای پیمانکاری و خرید است که به منظور تضمین اجرای صحیح، کامل و به‌موقع کلیه تعهدات قراردادی پیمانکار تسلیم کارفرما می‌شود.
۳. ضمانتنامه پیش‌پرداخت (Advance Payment Guarantee)
هنگامی صادر می‌شود که کارفرما وجوهی را قبل از اجرای عملیات یا تحویل کالا به عنوان پیش‌پرداخت در اختیار پیمانکار قرار می‌دهد و هدف آن، تضمین استرداد یا استهلاک به‌موقع و مصارف صحیح این منابع است.
۴. ضمانتنامه استرداد کسور وجه‌الضمان (Retention Money Guarantee)
کارفرمایان معمولاً درصدی (عمدتاً ۱۰٪) از هر صورت‌وضعیت را به عنوان تضمین حسن اجرای کار نزد خود بلوکه می‌کنند. پیمانکار می‌تواند با ارائه این ضمانتنامه، مبالغ سپرده کسرشده را پیش از پایان دوره تضمین آزاد و دریافت نماید.
۵. ضمانتنامه گمرکی
جهت تضمین پرداخت حقوق ورودی، سود بازرگانی، عوارض و مالیات‌های گمرکی صادر می‌گردد و به واردکننده امکان ترخیص قطعی یا موقت کالا را پیش از پرداخت نقدی می‌دهد.
۶. ضمانتنامه تعهد پرداخت
صرفاً به منظور تضمین پرداخت دیون نقدی، مطالبات یا تعهدات مالی معین در سررسیدهای مقرر در قرارداد منعقد می‌گردد.
۷. سایر ضمانت‌نامه‌ها
شامل ضمانت‌نامه‌های معافیت مالیاتی، قضایی، توقیف اموال و سایر ضمانت‌نامه‌هایی که بر اساس توافق طرفین و تشریفات قانونی مرجع درخواست‌کننده تنظیم می‌شوند.
ثبت‌های استاندارد حسابداری ضمانت‌نامه‌های بانکی
۱. تودیع و پرداخت سپرده نقدی بابت صدور ضمانتنامه
این سپرده مسدودی، متعلق به واحد تجاری است و ماهیت دارایی دارد و به هیچ عنوان هزینه دوره محسوب نمیشود:
بستانکار: موجودی نقد و بانک
۲. تسلیم سفته یا وثایق ملکی به بانک (در صورت اعمال در دفاتر)
در صورتی که واحد تجاری بر اساس خط‌مشی داخلی خود از حساب‌های کنترلی استفاده نماید:
بستانکار: طرف حساب‌های انتظامی
نکته فنی: استفاده از حساب‌های انتظامی به منظور افشای نظارتی است و در استانداردهای حسابداری نوین ایران اجبار الزامی یکسانی برای تمامی واحدها ندارد؛ مهم افشای مناسب در یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی است.
۳. شناسایی و پرداخت کارمزد صدور ضمانتنامه بانکی
کارمزد پرداختی به سیستم بانکی، بهای خدمت مالی دریافتی بوده و مستقیماً هزینه جاری دوره است:
بستانکار: موجودی نقد و بانک
۴. آزادسازی سپرده پس از انقضا یا ابطال ضمانتنامه
پس از عودت اصل ضمانتنامه به بانک و رفع انسداد وجوه، ثبت سپرده معکوس می‌گردد:
بستانکار: سپرده نزد بانک بابت ضمانتنامه
در صورت استفاده از حساب‌های انتظامی در مرحله اخذ ضمانتنامه، ثبت انتظامی مربوطه نیز با همان مبلغ به طور کامل معکوس می‌گردد.
نکات مالیاتی حاکم بر ضمانت‌نامه‌ها (عملکرد و ارزش افزوده)
- عدم پذیرش سپرده به عنوان هزینه: سپرده نقدی مسدودشده نزد بانک ماهیت دارایی دارد؛ بنابراین هرگز در سرفصل هزینههای عملیاتی یا مالیاتی قابل درج نخواهد بود.
- پذیرش کارمزد در هزینههای مالیاتی: کارمزدهای بانکی پرداختی جهت صدور و تمدید ضمانتنامه، در صورت ارتباط با فعالیت‌های انتفاعی مؤدی و رعایت ماده ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم، جزء هزینههای قابل قبول مالیاتی تلقی می‌شوند.
- معافیت از مالیات بر ارزش افزوده: بر اساس قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده، صدور ضمانت‌نامه‌ها و ارائه تسهیلات و خدمات اعتباری بانک‌ها و مؤسسات مالی مجاز از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف است.
- تمایز رویداد مالی با ضمانتنامه در پیمانکاری: در قراردادهای پیمانکاری، رخدادهای مالیاتی (تعلق مالیات ارزش افزوده، شناسایی درآمد و صدور صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان) صرفاً تابع تاریخ صورت‌وضعیت، تحویل کالا، ارائه خدمت و ایفای تعهدات هستند و صدور ضمانتنامه به‌خودی‌خود واقعه مالیاتی ایجاد نمی‌کند.
جمع‌بندی و نکات کلیدی برای حسابداران و مدیران مالی
- صدور صرف ضمانتنامه بهتنهایی رویدادی برای شناسایی درآمد یا هزینه نیست و نوعی تعهد احتمالی است.
- سپرده مسدودی تودیعشده به بانک، بر حسب دوره انقضای ضمانتنامه در دارایی‌های جاری یا غیرجاری دسته‌بندی می‌شود.
- کارمزدهای اعلامی بانک همواره هزینه عملیاتی/مالی همان دوره مالی هستند.
- در صورت وصول و ضبط (ضبط وجه) ضمانتنامه توسط ذی‌نفع، موضوع باید فوراً به عنوان رویداد خاص در دفاتر، حسب علت ضبط (خسارت، جریمه تاخیر یا بدهی قراردادی)، به دقت بازبینی و ثبت شود.
- کلیه الگوهای ثبت و افشا باید هم‌راستا با استانداردهای حسابداری ایران، بخشنامه‌های بانک مرکزی و الزامات قانون مالیات‌های مستقیم اعمال گردند.
دوره های ویژه آرین مهر سپنتا
آموزش آنلاین حسابداری بهای تمام شده
4,000,000 تومان
آموزش سامانه ها و پایانه های هوشمند دولتی
1,500,000 تومان
حسابداری انبار و بهای تمام شده 2
8,100,000 تومان
حسابداری انبار و بهای تمام شده 1
9,900,000 تومانمقالات آرین مهر سپنتا
تازه ها و آخرین مقالات ما
نیاز به راهنمایی بیشتری دارید؟
کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما در زمینه خدمات مالی، مالیاتی و سامانه مودیان هستند.
