دسته‌بندی قراردادهای پیمانکاری از منظر ضوابط تأمین اجتماعی

قراردادهای پیمانکاری را از نظر ضوابط بیمه‌ای می‌توان به دو گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:

۱. قراردادهای مشمول طرح‌های عمرانی

یک قرارداد زمانی مشمول ضوابط و بخشنامه‌های طرح‌های عمرانی قرار می‌گیرد که به‌صورت همزمان واجد دو شرط زیر باشد:

• بر اساس فهرست‌بهای پایه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی / سازمان برنامه و بودجه یا ضوابط تیپ مربوط منعقد شده باشد.
• تمام یا قسمتی از بودجه عملیات از محل اعتبارات طرح تملک دارایی‌های سرمایه‌ای دولت تأمین گردد.

این قراردادها شامل قراردادهای پیمانکاری اجرایی و مهندسان مشاور بوده و نرخ حق بیمه آنها طبق جدول زیر محاسبه می‌شود:

در قراردادهای عمرانی، نحوه تأمین و کسر حق بیمه از هر صورت‌وضعیت دقیقاً تابع مقررات مالی و قانونی حاکم بر همان قرارداد است.

۲. قراردادهای غیرعمرانی

کلیه قراردادهایی که دو شرط پیش‌گفته طرح‌های عمرانی را به طور همزمان احراز ننمایند، در گروه قراردادهای غیرعمرانی جای می‌گیرند.

در قراردادهای غیرعمرانی، ضریب حق بیمه بر اساس ماهیت کار، نحوه اجرای عملیات، تأمین مصالح (با مصالح یا دستمزدی) و مقررات جاری تأمین اجتماعی تعیین می‌گردد؛ از این رو نمی‌توان یک نرخ ثابت برای کلیه قراردادها متصور شد.

تکالیف اساسی بیمه‌ای پیمانکار (ماده ۳۸ قانون تأمین اجتماعی)

بلافاصله پس از امضا و ابلاغ قرارداد، پیمانکار موظف به رعایت سلسله اقدامات قانونی زیر است:

• ارائه یک نسخه از قرارداد منعقدشده به شعبه ناظر تأمین اجتماعی مربوطه.
• تشکیل پرونده کارگاهی، دریافت کد کارگاه پیمان و تعیین ردیف پیمان.
• تنظیم، ارسال ماهانه لیست اسامی کارکنان شاغل در پروژه و پرداخت حق بیمه ماهانه در مهلت قانونی.
• در صورت واگذاری بخشی از تعهدات به پیمانکار دست‌دوم (فرعی)، ارسال نسخه قرارداد فرعی به شعبه و اعمال کسورات ماده ۳۸ تا ارائه مفاصاحساب.
• ارائه گزارش نهایی کارکرد و انجام تشریفات دریافت مفاصاحساب ماده ۳۸ قانون تأمین اجتماعی جهت تسویه نهایی سپرده‌های بیمه نزد کارفرما.

حسابداری قراردادهای پیمانکاری؛ پیاده‌سازی استاندارد حسابداری ۴۳

از ابتدای سال ۱۴۰۴، با لازم‌الاجرا شدن استاندارد حسابداری ۴۳ (درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان)، استاندارد ۹ حسابداری (پیمان‌های بلندمدت) کنار گذاشته شده است.

رویکرد شناسایی درآمد دیگر وابسته به صرف مبالغ صورت‌وضعیت‌های موقت یا دریافت وجه نیست؛ بلکه بر اساس یک مدل ۵ مرحله‌ای شامل تفکیک تعهدات عملکردی، تعیین قیمت معامله و ارزیابی نرخ ایفای تعهدات در طول زمان شناسایی می‌شود.